Tiếp Địa Có Chống Sét Được Không? Hiểu Đúng Để Tránh Nguy Hiểm

Rất nhiều người khi lắp điện mặt trời thường nghĩ rằng: “Đã làm tiếp địa rồi thì có thể chống sét”. Đây là cách hiểu chưa chính xác. Tiếp địa có vai trò rất quan trọng trong an toàn điện và hỗ trợ chống sét lan truyền, nhưng không thể thay thế hoàn toàn hệ thống chống sét trực tiếp.

Tiếp địa là gì?

Tiếp địa là việc nối các phần kim loại của hệ thống điện xuống đất thông qua dây tiếp địa, thanh đồng tiếp địa và cọc tiếp địa.

Trong hệ thống điện mặt trời, các bộ phận thường cần tiếp địa gồm:

• Khung nhôm tấm pin.
• Ray nhôm, chân đỡ.
• Vỏ inverter.
• Vỏ tủ điện DC/AC.
• SPD chống sét lan truyền.
• Máng cáp kim loại.
• Vỏ pin lưu trữ.
• Thanh cái PE trong tủ điện.

Mục đích chính của tiếp địa là tạo đường dẫn an toàn cho dòng rò, dòng sự cố hoặc xung điện đi xuống đất.

Tiếp địa có chống sét được không?

Câu trả lời đúng là: Tiếp địa có hỗ trợ chống sét, nhưng không phải là hệ thống chống sét hoàn chỉnh.

Tiếp địa giúp:

• Xả dòng rò xuống đất.
• Hỗ trợ SPD xả xung sét lan truyền.
• Giảm điện áp nguy hiểm trên vỏ thiết bị.
• Bảo vệ inverter, tủ điện và người sử dụng.
• Tăng an toàn khi có sự cố điện.

Nhưng tiếp địa không tự tạo vùng bảo vệ chống sét đánh trực tiếp như kim thu sét.

Phân biệt tiếp địa và chống sét

1. Tiếp địa an toàn

Tiếp địa an toàn dùng để bảo vệ con người và thiết bị khi có rò điện hoặc lỗi cách điện.

Ví dụ: dây DC bị trầy, inverter bị rò ra vỏ, tủ điện bị ẩm. Khi đó tiếp địa giúp dòng rò đi xuống đất, giảm nguy cơ điện giật.

2. Chống sét lan truyền

Chống sét lan truyền dùng SPD DC và SPD AC để bảo vệ thiết bị khi có xung điện do sét đánh gần khu vực công trình hoặc lan truyền theo đường dây.

SPD chỉ hoạt động hiệu quả khi có hệ tiếp địa tốt. Nếu không có tiếp địa, SPD gần như không có đường thoát xung xuống đất.

3. Chống sét trực tiếp

Chống sét trực tiếp là hệ thống riêng, thường gồm:

• Kim thu sét.
• Dây thoát sét.
• Bãi tiếp địa chống sét.
• Hộp kiểm tra.
• Thiết kế vùng bảo vệ.
• Liên kết đẳng thế.

Hệ thống này dùng để bảo vệ công trình khi có nguy cơ bị sét đánh trực tiếp.

Vì sao nhiều người nhầm tiếp địa là chống sét?

Vì trong cả tiếp địa an toàn và chống sét đều có phần “cọc tiếp địa”. Tuy nhiên, mục đích và thiết kế có thể khác nhau.

Tiếp địa an toàn chủ yếu phục vụ bảo vệ điện.

Chống sét trực tiếp phục vụ dẫn dòng sét lớn xuống đất.

Nếu chỉ đóng một vài cọc tiếp địa cho inverter rồi nghĩ rằng hệ thống đã chống sét hoàn toàn thì rất nguy hiểm.

Hệ điện mặt trời có cần chống sét không?

Tùy công trình.

Với nhà dân thấp tầng, khu vực ít rủi ro, có thể chỉ cần tiếp địa tốt kết hợp SPD DC/AC.

Với nhà xưởng, công trình cao, mái rộng, khu vực trống trải, vùng hay mưa bão hoặc công trình có giá trị thiết bị lớn, nên xem xét hệ thống chống sét trực tiếp riêng.

Đặc biệt tại Hải Phòng, Quảng Ninh và các khu vực ven biển, mưa bão nhiều, hệ điện mặt trời áp mái nên được thiết kế bảo vệ sét lan truyền cẩn thận.

SPD có thay thế tiếp địa không?

Không.

SPD và tiếp địa phải đi cùng nhau.

Nếu không có tiếp địa, SPD không có đường xả xung hiệu quả. Nếu có tiếp địa nhưng không có SPD, hệ thống vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi sét lan truyền trên đường DC hoặc AC.

Một hệ bảo vệ tốt nên có:

• Tiếp địa khung pin.
• Tiếp địa inverter.
• Tiếp địa tủ điện.
• SPD DC.
• SPD AC.
• CB DC/AC.
• Cầu chì string nếu cần.
• Chống sét trực tiếp nếu công trình có rủi ro cao.

Có nên dùng chung tiếp địa điện mặt trời với chống sét?

Có thể, nhưng phải thiết kế đúng kỹ thuật.

Không nên tự ý đấu chung tùy tiện giữa tiếp địa an toàn và tiếp địa chống sét. Nếu làm sai, dòng sét có thể lan ngược vào hệ thống điện, gây hỏng inverter, tủ điện hoặc thiết bị trong nhà.

Với công trình có chống sét trực tiếp, cần có kỹ thuật viên khảo sát để xác định phương án liên kết đẳng thế phù hợp.

Nếu chỉ làm tiếp địa mà không lắp SPD thì sao?

Hệ thống vẫn có tiếp địa an toàn, nhưng khả năng bảo vệ trước xung sét lan truyền sẽ không đầy đủ.

Sét lan truyền có thể đi theo:

• Dây DC từ tấm pin về inverter.
• Dây AC từ lưới điện vào inverter.
• Dây tín hiệu, dây mạng, dây truyền thông.
• Kết cấu kim loại ngoài trời.

Vì vậy, với hệ điện mặt trời, đặc biệt là hệ hybrid có pin lưu trữ, nên lắp SPD DC và SPD AC đúng chuẩn.

Tiếp địa tốt cần đạt yêu cầu gì?

Một hệ tiếp địa tốt cần có:

• Cọc tiếp địa đủ chiều sâu.
• Dây tiếp địa đúng tiết diện.
• Mối nối chắc chắn.
• Thanh đồng tiếp địa rõ ràng.
• Liên kết đầy đủ khung pin, inverter, tủ điện, SPD.
• Có đo điện trở tiếp địa sau thi công.
• Kiểm tra định kỳ sau mùa mưa bão.

Không nên chỉ nhìn thấy dây vàng xanh rồi kết luận hệ thống đã an toàn.

Dấu hiệu hệ tiếp địa hoặc chống sét có vấn đề

• SPD báo đỏ hoặc nhanh hỏng.
• Inverter báo Ground Fault.
• Inverter báo Insulation Fault.
• Chạm vào vỏ inverter thấy tê nhẹ.
• Khung pin có điện áp bất thường.
• Tủ điện bị cháy SPD sau mưa bão.
• Hệ thống hay lỗi khi trời mưa.
• Không thấy dây tiếp địa nối khung pin.
• Không có thanh đồng PE trong tủ điện.

Phân tích thực tế

Tiếp địa là nền móng của an toàn điện. Nhưng nếu nói “tiếp địa là chống sét” thì chưa đủ.

Một hệ điện mặt trời muốn an toàn cần được nhìn theo 3 lớp:

Lớp 1: Tiếp địa an toàn
Bảo vệ người dùng và thiết bị khi có rò điện.

Lớp 2: Chống sét lan truyền bằng SPD
Bảo vệ inverter, tủ điện, pin lưu trữ trước xung sét lan truyền.

Lớp 3: Chống sét trực tiếp
Bảo vệ công trình khi có nguy cơ bị sét đánh trực tiếp.

Tùy quy mô công trình, vị trí lắp đặt và mức độ rủi ro mà kỹ thuật viên sẽ tư vấn giải pháp phù hợp.

Kết luận

Tiếp địa có hỗ trợ chống sét nhưng không thay thế hoàn toàn hệ thống chống sét. Trong hệ thống điện mặt trời, tiếp địa là hạng mục bắt buộc nên có để chống giật, bảo vệ thiết bị và giúp SPD hoạt động hiệu quả.

Nếu công trình có nguy cơ sét đánh trực tiếp, cần thiết kế thêm hệ chống sét riêng. Một hệ điện mặt trời an toàn không chỉ có tấm pin và inverter tốt, mà còn phải có tiếp địa, SPD, tủ điện bảo vệ và phương án chống sét phù hợp.

Thông tin liên hệ

LumiSolar – Thương hiệu thuộc Công ty TNHH Công nghệ Việt Số Hoá
Địa chỉ: 194 Trung Hành, Hải An, Hải Phòng
Showroom: 489 Ngô Gia Tự, Hải An, Hải Phòng
Hotline: 0981.669.996
Website: lumisolar.vn