Thi Công Điện Mặt Trời Trên Mái Tôn Cần Lưu Ý Gì?

Mái tôn là dạng mái rất phổ biến tại nhà dân, nhà xưởng, kho bãi và công trình kinh doanh ở Việt Nam. Đây cũng là loại mái phù hợp để lắp đặt hệ thống điện mặt trời vì diện tích rộng, dễ thi công, chi phí khung giá đỡ hợp lý. Tuy nhiên, nếu thi công không đúng kỹ thuật, mái tôn có thể bị dột, cong võng, rung lắc hoặc ảnh hưởng đến tuổi thọ của cả hệ thống.

Vậy khi thi công điện mặt trời trên mái tôn cần lưu ý những gì? Dưới đây là các điểm quan trọng cần kiểm tra trước và trong quá trình lắp đặt.

1. Kiểm tra kết cấu mái trước khi lắp đặt

Trước khi đưa tấm pin lên mái, cần khảo sát kỹ:

• Độ dày tôn.
• Tình trạng rỉ sét.
• Khoảng cách xà gồ.
• Độ chắc của vít mái.
• Độ võng của mái.
• Khả năng chịu tải của khung mái.

Thông thường, hệ thống điện mặt trời sẽ tạo thêm tải trọng khoảng 12–18 kg/m², tùy loại tấm pin và khung giá đỡ. Nếu mái đã xuống cấp, xà gồ yếu hoặc tôn bị mục, cần gia cố trước khi thi công.

2. Chọn đúng vị trí bắt chân đỡ

Chân đỡ ray nhôm không nên bắt trực tiếp vào phần tôn yếu. Vị trí tốt nhất là bắt vào xà gồ thép bên dưới mái.

Khi thi công cần lưu ý:

• Bắt chân đỡ đúng sóng tôn.
• Canh đúng tim xà gồ.
• Không bắt vít lệch tâm.
• Không bắt vào vị trí tôn bị rỉ.
• Dùng gioăng EPDM chống dột.

Nếu bắt sai vị trí, hệ thống dễ bị rung, bung vít hoặc gây thấm nước sau một thời gian sử dụng.

3. Xử lý chống dột thật kỹ

Chống dột là vấn đề quan trọng nhất khi lắp điện mặt trời trên mái tôn.

Cần sử dụng:

• Gioăng cao su EPDM.
• Long đen chống nước.
• Keo silicon/PU chuyên dụng ngoài trời.
• Bulong inox hoặc vít tự khoan chất lượng tốt.

Sau khi bắt chân đỡ, cần kiểm tra lại toàn bộ điểm xuyên mái. Với công trình ở khu vực mưa bão nhiều như Hải Phòng, khâu chống dột càng cần làm cẩn thận.

4. Bố trí ray nhôm đúng kỹ thuật

Ray nhôm phải được căn thẳng, song song và phân bố lực đều lên mái.

Lưu ý khi lắp ray:

• Khoảng cách chân đỡ thường từ 1,0–1,5 m tùy tải trọng gió và kết cấu mái.
• Hai ray phải song song.
• Không để ray bị xoắn.
• Mối nối ray không đặt tại vị trí chịu lực lớn.
• Siết bulong đúng lực.

Nếu ray không thẳng hoặc không cùng cao độ, tấm pin có thể bị ứng suất, lâu dài gây nứt kính hoặc cong khung.

5. Đảm bảo khoảng cách giữa các tấm pin

Giữa các tấm pin cần có khe hở để giãn nở nhiệt và thoát nước.

Thông thường nên để khoảng cách:

• Giữa hai tấm: khoảng 20–30 mm.
• Mép ngoài dãy pin không nên sát mép mái.
• Chừa lối đi bảo trì nếu diện tích mái cho phép.

Không nên lắp tấm pin quá sát nhau vì khi nhiệt độ thay đổi, khung nhôm có thể giãn nở, gây chèn ép hoặc khó bảo trì.

6. Hướng và độ nghiêng tấm pin

Tại Việt Nam, tấm pin thường ưu tiên quay về hướng Nam hoặc Đông Nam – Tây Nam tùy mặt bằng mái.

Với mái tôn có sẵn độ dốc, thường sẽ tận dụng độ nghiêng hiện trạng để giảm chi phí khung. Tuy nhiên cần tránh:

• Khu vực bị bóng che.
• Gần bồn nước, tường cao, cây lớn.
• Vị trí có nguy cơ đọng rác, lá cây.
• Mép mái chịu gió mạnh.

Một chút bóng che trên một tấm pin cũng có thể ảnh hưởng đến sản lượng của cả chuỗi nếu thiết kế string không hợp lý.

7. Tính toán tải trọng gió

Mái tôn thường chịu ảnh hưởng lớn của gió, đặc biệt tại vùng ven biển, khu công nghiệp, nhà xưởng cao hoặc khu vực trống trải.

Khi thiết kế cần tính đến:

• Chiều cao công trình.
• Hướng gió chủ đạo.
• Khoảng cách từ dãy pin đến mép mái.
• Số lượng chân đỡ.
• Loại ray và kẹp sử dụng.

Không nên tiết kiệm chân đỡ, kẹp biên, kẹp giữa vì đây là các phụ kiện quyết định độ an toàn cơ khí của hệ thống.

8. Đi dây DC gọn gàng, an toàn

Dây DC từ tấm pin về inverter cần được cố định chắc chắn.

Yêu cầu kỹ thuật:

• Không để dây chạm trực tiếp vào mái tôn nóng.
• Dùng ống ruột gà, máng cáp hoặc kẹp dây chuyên dụng.
• Không để đầu MC4 nằm ở vị trí đọng nước.
• Không kéo căng dây.
• Không để dây cọ vào cạnh sắc của tôn hoặc ray.

Dây DC có điện áp cao, vì vậy việc đi dây cẩu thả có thể gây chạm chập, lỗi cách điện hoặc nguy cơ cháy điện.

9. Bắt buộc có tiếp địa và chống sét lan truyền

Hệ thống điện mặt trời trên mái tôn cần được tiếp địa đúng kỹ thuật.

Cần tiếp địa cho:

• Khung ray nhôm.
• Khung tấm pin.
• Tủ điện DC/AC.
• Inverter.
• Hệ chống sét lan truyền SPD.

Tiếp địa tốt giúp giảm rủi ro rò điện, bảo vệ thiết bị và tăng độ an toàn cho người sử dụng.

10. Kiểm tra sau khi hoàn thiện

Sau khi lắp xong cần kiểm tra:

• Độ chắc của chân đỡ.
• Lực siết kẹp pin.
• Độ thẳng của ray.
• Điểm chống dột.
• Dây DC, MC4.
• Tiếp địa.
• Tủ điện bảo vệ.
• Thông số string trước khi đóng điện.

Không nên vận hành hệ thống nếu chưa đo kiểm điện áp hở mạch, cực tính DC và cách điện cơ bản.

Những lỗi thường gặp khi thi công trên mái tôn

Một số lỗi phổ biến gồm:

• Bắt vít không trúng xà gồ.
• Không dùng gioăng chống dột.
• Ray nhôm bị lệch.
• Kẹp pin siết quá chặt hoặc quá lỏng.
• Dây DC để sát mái tôn.
• Không làm tiếp địa.
• Bố trí pin quá sát mép mái.
• Không kiểm tra bóng che trước khi lắp.

Những lỗi này có thể không xuất hiện ngay, nhưng sau vài tháng đến vài năm sẽ gây dột mái, giảm sản lượng hoặc mất an toàn điện.

Kết luận

Thi công điện mặt trời trên mái tôn tưởng đơn giản nhưng yêu cầu kỹ thuật rất chặt chẽ. Một hệ thống bền vững cần được khảo sát kỹ kết cấu mái, bố trí ray hợp lý, chống dột tốt, đi dây an toàn và có đầy đủ tiếp địa, bảo vệ DC/AC. Làm đúng ngay từ đầu sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định, an toàn và đạt hiệu quả cao trong suốt hơn 25 năm sử dụng.

Liên hệ tư vấn thi công điện mặt trời

LumiSolar – Thương hiệu thuộc Công ty TNHH Công nghệ Việt Số Hoá

📍 Địa chỉ công ty: 194 Trung Hành, Hải An, Hải Phòng
🏢 Showroom: 489 Ngô Gia Tự, Hải An, Hải Phòng
☎ Hotline: 0981.669.996
🌐 Website: https://lumisolar.vn