Tấm Pin Năng Lượng Mặt Trời Bị Nứt Có Dùng Tiếp Được Không?

Tấm pin năng lượng mặt trời được thiết kế để chịu nắng, mưa, gió, bụi và các điều kiện thời tiết ngoài trời trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong quá trình vận chuyển, lắp đặt hoặc sử dụng, tấm pin vẫn có thể bị nứt kính, nứt cell, vỡ góc hoặc xuất hiện các vết rạn nhỏ trên bề mặt. Vậy tấm pin năng lượng mặt trời bị nứt có dùng tiếp được không? Có nguy hiểm không? Khi nào cần thay mới?

Bài viết dưới đây LumiSolar sẽ phân tích chi tiết để bạn hiểu đúng và xử lý an toàn.

1. Tấm pin năng lượng mặt trời bị nứt là tình trạng gì?

Tấm pin mặt trời thường có cấu tạo gồm nhiều lớp: kính cường lực phía trước, lớp EVA, cell quang điện, backsheet phía sau, khung nhôm và hộp nối điện. Phần kính phía trước có nhiệm vụ bảo vệ cell pin khỏi mưa, bụi, va đập và tác động môi trường.

Khi tấm pin bị nứt, có thể xảy ra một trong các tình trạng sau:

• Nứt kính mặt trước.
• Vỡ góc tấm pin.
• Rạn chân chim trên bề mặt kính.
• Nứt cell bên trong nhưng kính ngoài chưa vỡ rõ.
• Tấm pin bị cong vênh, móp khung.
• Có điểm cháy sém, đổi màu hoặc hotspot.

Trong đó, nguy hiểm nhất là trường hợp kính bị nứt kèm nước vào bên trong, hoặc cell pin bị nứt gây hotspot, rò điện, suy giảm công suất.

2. Tấm pin năng lượng mặt trời bị nứt có dùng tiếp được không?

Câu trả lời là: không nên tiếp tục sử dụng lâu dài nếu tấm pin đã bị nứt, đặc biệt là nứt kính hoặc nứt cell nghiêm trọng.

Trong một số trường hợp, tấm pin vẫn có thể phát điện sau khi bị nứt. Tuy nhiên, việc còn phát điện không có nghĩa là tấm pin vẫn an toàn. Khi kính bảo vệ bị nứt, nước mưa, hơi ẩm và bụi bẩn có thể xâm nhập vào bên trong. Theo thời gian, điều này có thể gây oxy hóa cell, rò điện, chập điện, giảm sản lượng và làm hỏng cả string pin.

Nếu vết nứt nhỏ, chưa ảnh hưởng nhiều đến công suất, kỹ thuật viên có thể kiểm tra và theo dõi tạm thời. Nhưng nếu tấm pin đã vỡ kính, nứt sâu, có dấu hiệu ngấm nước, cháy điểm hoặc phát nóng bất thường, tốt nhất nên ngừng sử dụng và thay thế.

3. Những rủi ro khi tiếp tục dùng tấm pin bị nứt

3.1. Giảm công suất phát điện

Khi cell pin bị nứt hoặc lớp kính bị hư hỏng, ánh sáng không còn truyền đều xuống bề mặt cell. Một số vùng trên tấm pin có thể không tạo ra điện tốt như ban đầu. Điều này khiến sản lượng điện giảm, đặc biệt vào thời điểm nắng mạnh.

Nhiều trường hợp tấm pin nhìn bên ngoài chỉ nứt nhẹ, nhưng công suất thực tế đã giảm đáng kể do cell bên trong bị tổn thương.

3.2. Gây hotspot trên tấm pin

Hotspot là hiện tượng một vùng trên tấm pin bị nóng bất thường. Khi một phần cell bị nứt, bị che khuất hoặc không hoạt động đúng, dòng điện trong string vẫn đi qua khu vực đó, khiến điểm lỗi bị nóng lên.

Hotspot kéo dài có thể làm:

• Cháy xém bề mặt tấm pin.
• Làm hỏng lớp EVA.
• Làm đen cell pin.
• Gây mùi khét.
• Làm giảm tuổi thọ toàn bộ tấm pin.
• Tăng nguy cơ cháy nổ trong trường hợp nghiêm trọng.

Đây là lý do không nên chủ quan với các tấm pin đã có vết nứt.

3.3. Nguy cơ nước mưa xâm nhập

Kính mặt trước của tấm pin có vai trò như lớp bảo vệ kín. Khi kính bị nứt, nước mưa và hơi ẩm có thể len vào bên trong, nhất là trong điều kiện thời tiết nóng ẩm như Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương.

Khi nước vào bên trong tấm pin, có thể gây:

• Oxy hóa cell.
• Rò điện DC.
• Giảm cách điện.
• Chập mạch.
• Hư hộp nối junction box.
• Làm inverter báo lỗi cách điện.

Điện DC từ tấm pin mặt trời có điện áp cao và nguy hiểm nếu xử lý sai cách. Vì vậy, tấm pin nứt có dấu hiệu vào nước cần được kiểm tra sớm.

3.4. Ảnh hưởng đến cả string pin

Trong hệ thống điện mặt trời, các tấm pin thường được đấu nối thành string. Nếu một tấm trong string bị lỗi, sản lượng của cả chuỗi có thể bị ảnh hưởng.

Ví dụ, một string gồm 10 tấm pin, nếu một tấm bị nứt cell và phát yếu, toàn bộ string có thể giảm công suất theo. Trường hợp nặng hơn, inverter có thể báo lỗi PV, lỗi cách điện hoặc mất sản lượng một MPPT.

3.5. Có thể mất bảo hành

Hầu hết các hãng tấm pin không bảo hành cho lỗi do va đập, rơi vỡ, vận chuyển sai cách, lắp đặt sai kỹ thuật hoặc tác động ngoại lực. Nếu tấm pin bị nứt do tác động bên ngoài, khả năng được bảo hành thường rất thấp.

Tuy nhiên, nếu tấm pin tự nứt do lỗi sản xuất, lỗi kính hoặc lỗi vật liệu, đơn vị lắp đặt có thể hỗ trợ kiểm tra hồ sơ bảo hành với hãng.

4. Nguyên nhân khiến tấm pin mặt trời bị nứt

Có nhiều nguyên nhân khiến tấm pin bị nứt trong quá trình sử dụng:

4.1. Va đập trong vận chuyển

Tấm pin có kích thước lớn, kính rộng và tương đối nặng. Nếu bốc xếp sai cách, đặt nghiêng không đúng, va vào cạnh cứng hoặc bị đè bởi vật nặng, kính có thể bị nứt hoặc cell bên trong bị tổn thương.

4.2. Lắp đặt sai kỹ thuật

Một số lỗi lắp đặt có thể làm tấm pin bị nứt sau một thời gian:

• Siết kẹp quá chặt.
• Kẹp sai vị trí khuyến nghị của hãng.
• Khung đỡ không phẳng.
• Tấm pin bị xoắn vặn.
• Khoảng cách rail không đúng.
• Đi lại trực tiếp trên mặt tấm pin.

Tấm pin không được thiết kế để chịu lực tập trung từ bàn chân người. Việc bước lên tấm pin có thể làm nứt cell bên trong dù kính bên ngoài chưa vỡ ngay.

4.3. Mưa đá, vật rơi hoặc cành cây va đập

Ở một số khu vực, mưa đá, cành cây, vật rơi từ mái cao, dụng cụ thi công hoặc đá văng có thể làm mặt kính bị nứt. Với nhà xưởng, cần chú ý các vật thể rơi từ mái tôn, hệ thống thông gió hoặc khu vực bảo trì.

4.4. Khung giàn yếu hoặc mái rung lắc

Nếu khung giàn không chắc chắn, bị rung khi gió lớn hoặc không phân bổ lực đều, tấm pin có thể bị biến dạng trong thời gian dài. Điều này dễ gây nứt cell, giảm hiệu suất và làm giảm tuổi thọ hệ thống.

4.5. Sốc nhiệt

Trường hợp tấm pin đang rất nóng dưới nắng gắt nhưng bị xịt nước lạnh đột ngột, kính có thể chịu sốc nhiệt. Dù tình trạng này không quá phổ biến, nhưng vẫn nên tránh vệ sinh tấm pin vào thời điểm giữa trưa nắng nóng.

Thời điểm vệ sinh phù hợp là sáng sớm hoặc chiều mát.

5. Cách kiểm tra tấm pin bị nứt có còn an toàn không

Khi phát hiện tấm pin bị nứt, không nên tự ý tháo dây DC hoặc chạm vào vị trí hư hỏng khi chưa có chuyên môn. Nên liên hệ kỹ thuật viên để kiểm tra theo các bước sau:

5.1. Kiểm tra ngoại quan

Quan sát bằng mắt thường:

• Vết nứt ở mặt kính lớn hay nhỏ.
• Có nước đọng bên trong không.
• Có vết cháy, ố vàng, đổi màu không.
• Khung nhôm có bị cong không.
• Backsheet phía sau có rách, phồng, cháy không.
• Hộp nối và dây DC có dấu hiệu bất thường không.

5.2. Đo điện áp và dòng điện

Kỹ thuật viên có thể đo điện áp hở mạch, dòng ngắn mạch hoặc kiểm tra thông số vận hành trên inverter để so sánh với các string khác.

Nếu string có tấm pin nứt cho sản lượng thấp hơn bất thường, cần kiểm tra kỹ hơn.

5.3. Kiểm tra cách điện

Đây là bước quan trọng để đánh giá nguy cơ rò điện. Nếu cách điện kém, inverter có thể báo lỗi insulation, leakage current hoặc lỗi PV isolation.

Tấm pin nứt kính, vào nước hoặc hư backsheet thường có nguy cơ giảm cách điện.

5.4. Dùng camera nhiệt kiểm tra hotspot

Camera nhiệt giúp phát hiện điểm nóng bất thường trên bề mặt tấm pin. Nếu tấm pin có hotspot rõ ràng, không nên tiếp tục sử dụng vì có thể gây cháy cục bộ và làm hư cả hệ thống.

6. Khi nào có thể dùng tạm tấm pin bị nứt?

Một số trường hợp có thể theo dõi tạm thời, nhưng cần kỹ thuật viên đánh giá:

• Vết nứt rất nhỏ ở mép ngoài, chưa lan vào vùng cell.
• Kính chưa vỡ vụn, chưa có dấu hiệu nước vào.
• Công suất tấm pin vẫn ổn định.
• Không có hotspot.
• Kiểm tra cách điện đạt yêu cầu.
• Không có lỗi inverter.

Dù vậy, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Chủ hệ thống nên lên kế hoạch thay thế nếu tấm pin tiếp tục nứt lan, phát yếu hoặc xuất hiện lỗi trong quá trình vận hành.

7. Khi nào bắt buộc nên thay tấm pin mới?

Bạn nên thay tấm pin mới nếu gặp một trong các tình trạng sau:

• Kính nứt lớn, vỡ nhiều đường.
• Có nước hoặc hơi ẩm bên trong tấm pin.
• Tấm pin bị cháy điểm, đen cell, hotspot.
• Tấm pin làm inverter báo lỗi cách điện.
• Sản lượng giảm rõ rệt so với các tấm khác.
• Khung nhôm bị cong, móp nặng.
• Backsheet phía sau bị rách hoặc phồng.
• Dây DC, junction box có dấu hiệu cháy, nóng bất thường.
• Vết nứt nằm ngay vùng cell và lan rộng.

Trong các trường hợp này, tiếp tục sử dụng có thể gây mất an toàn và làm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.

8. Có nên dán keo, bơm silicon để dùng tiếp không?

Nhiều người nghĩ rằng có thể dùng silicon, keo kính hoặc băng keo chống nước để dán lại tấm pin bị nứt. Tuy nhiên, cách này không được khuyến khích.

Lý do:

• Keo chỉ che được bề mặt, không phục hồi cell bên trong.
• Không đảm bảo kín nước lâu dài.
• Có thể làm giữ nhiệt, gây nóng cục bộ.
• Không xử lý được lỗi cách điện.
• Không khôi phục được công suất ban đầu.
• Có thể làm mất cơ sở kiểm tra bảo hành.

Nếu chỉ là vết nứt rất nhỏ ở mép kính, kỹ thuật viên có thể xử lý tạm để hạn chế nước vào. Nhưng với tấm pin đã nứt vào vùng cell, giải pháp an toàn nhất vẫn là thay mới.

9. Cách phòng tránh tấm pin bị nứt

Để hạn chế rủi ro nứt, vỡ tấm pin, cần chú ý ngay từ khâu vận chuyển, lắp đặt và bảo trì.

9.1. Chọn đơn vị thi công chuyên nghiệp

Đơn vị thi công cần biết cách vận chuyển, nâng hạ, đặt tấm pin và siết kẹp đúng tiêu chuẩn. Không nên chọn đơn vị chỉ báo giá rẻ nhưng thiếu kỹ thuật, thiếu bản vẽ và thiếu cam kết bảo hành.

9.2. Không đi lại trên mặt tấm pin

Tuyệt đối không bước chân lên bề mặt tấm pin. Khi cần vệ sinh hoặc bảo trì, nên có lối đi kỹ thuật hoặc thao tác từ khu vực an toàn.

9.3. Lắp khung giàn chắc chắn

Khung giàn cần phù hợp với loại mái, hướng gió và tải trọng thực tế. Đối với khu vực ven biển như Hải Phòng, Đồ Sơn, Cát Bà, Quảng Ninh, cần đặc biệt chú ý đến gió mạnh, hơi muối và độ bền vật tư.

---

9.4. Vệ sinh đúng thời điểm

Không nên xịt nước lạnh vào tấm pin lúc giữa trưa nắng nóng. Nên vệ sinh vào sáng sớm hoặc chiều mát, dùng nước sạch và dụng cụ mềm, tránh dùng vật sắc nhọn cạo lên mặt kính.

9.5. Kiểm tra định kỳ hệ thống

Nên kiểm tra định kỳ hệ thống điện mặt trời từ 6–12 tháng/lần, bao gồm:

• Tình trạng mặt kính tấm pin.
• Khung giàn, kẹp pin, rail.
• Dây DC, jack MC4.
• Tủ điện AC/DC.
• Chống sét lan truyền.
• Tiếp địa.
• Sản lượng từng string.
• Cảnh báo trên inverter/app giám sát.

Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các tấm pin có dấu hiệu nứt cell, hotspot hoặc suy giảm bất thường.

10. Tấm pin bị nứt có ảnh hưởng đến inverter không?

Có. Nếu tấm pin bị nứt gây rò điện, chập mạch, điện áp bất thường hoặc dòng điện không ổn định, inverter có thể báo lỗi hoặc ngắt bảo vệ.

Một số lỗi có thể gặp:

• Lỗi PV insulation.
• Lỗi leakage current.
• Lỗi PV voltage abnormal.
• Lỗi arc fault nếu hệ thống có chức năng phát hiện hồ quang.
• Mất sản lượng một MPPT.
• String phát yếu bất thường.

Nếu inverter thường xuyên báo lỗi sau mưa hoặc sau khi phát hiện tấm pin nứt, cần kiểm tra ngay vì có thể tấm pin đã bị ẩm hoặc giảm cách điện.

11. Tấm pin bị nứt có nguy hiểm không?

Tấm pin bị nứt có thể nguy hiểm nếu vẫn tiếp tục vận hành trong điều kiện mưa ẩm, rò điện hoặc xuất hiện hotspot. Điện DC từ dàn pin mặt trời có thể duy trì điện áp cao khi có ánh sáng, kể cả khi đã tắt inverter.

Vì vậy, khi phát hiện tấm pin bị nứt, bạn không nên:

• Tự ý tháo jack MC4 khi hệ thống đang có nắng.
• Chạm tay vào vết nứt hoặc dây điện hở.
• Dùng nước xịt trực tiếp vào tấm pin đang nghi ngờ rò điện.
• Tự đấu nối lại string khi chưa có thiết bị đo.
• Dán keo tạm rồi bỏ qua kiểm tra kỹ thuật.

An toàn điện cần được đặt lên hàng đầu.

12. Kết luận: Có nên dùng tiếp tấm pin mặt trời bị nứt không?

Nếu tấm pin năng lượng mặt trời bị nứt, bạn không nên chủ quan tiếp tục sử dụng lâu dài. Dù tấm pin vẫn còn phát điện, vết nứt có thể gây giảm công suất, nước vào, rò điện, hotspot và ảnh hưởng đến cả hệ thống.

Với vết nứt nhỏ, cần kỹ thuật viên kiểm tra công suất, cách điện và nhiệt độ vận hành trước khi quyết định theo dõi tạm. Với trường hợp kính nứt lớn, có nước vào, inverter báo lỗi, có điểm nóng hoặc sản lượng giảm mạnh, nên thay tấm pin mới để đảm bảo an toàn.

LumiSolar khuyến nghị: khi phát hiện tấm pin bị nứt, vỡ, cháy điểm hoặc phát điện bất thường, hãy dừng tự xử lý và liên hệ đơn vị kỹ thuật để kiểm tra toàn bộ hệ thống.

Dịch vụ kiểm tra tấm pin năng lượng mặt trời tại Hải Phòng

LumiSolar nhận kiểm tra, bảo trì và xử lý sự cố hệ thống điện mặt trời tại Hải Phòng và các khu vực lân cận. Chúng tôi hỗ trợ:

• Kiểm tra tấm pin bị nứt, vỡ, hotspot.
• Đo sản lượng string PV.
• Kiểm tra inverter, tủ điện AC/DC.
• Kiểm tra jack MC4, dây DC, chống sét, tiếp địa.
• Tư vấn thay thế tấm pin phù hợp với hệ thống cũ.
• Bảo trì định kỳ hệ thống điện mặt trời gia đình, nhà xưởng, doanh nghiệp.

LumiSolar – Giải pháp điện mặt trời an toàn, hiệu quả tại Hải Phòng
Hotline/Zalo: 0981.669.996
Website: www.lumisolar.vn
Địa chỉ: 194 Trung Hành, Hải An, Hải Phòng
Cơ sở 2: 489 Ngô Gia Tự, Hải An, Hải Phòng

Câu hỏi thường gặp

1. Tấm pin mặt trời bị nứt nhẹ có phát điện không?

Có thể vẫn phát điện, nhưng không có nghĩa là an toàn. Cần kiểm tra công suất, cách điện và nguy cơ hotspot trước khi tiếp tục sử dụng.

2. Tấm pin nứt kính có bị nước vào không?

Có nguy cơ rất cao, nhất là khi vết nứt nằm trên bề mặt kính và hệ thống thường xuyên gặp mưa, độ ẩm cao.

3. Có thể dán keo tấm pin bị nứt để dùng tiếp không?

Không nên xem đây là giải pháp lâu dài. Keo không phục hồi được cell pin và không đảm bảo an toàn điện.

4. Tấm pin bị nứt có được bảo hành không?

Nếu nứt do va đập, rơi vỡ, vận chuyển hoặc lắp đặt sai kỹ thuật thì thường không được bảo hành. Nếu nghi do lỗi sản xuất, cần kiểm tra hồ sơ và điều kiện bảo hành của hãng.

5. Khi nào cần thay tấm pin mới?

Nên thay khi kính nứt lớn, có nước vào, xuất hiện hotspot, inverter báo lỗi, sản lượng giảm mạnh hoặc tấm pin có dấu hiệu rò điện.