Không Làm Tiếp Địa Cho Điện Mặt Trời Có Nguy Hiểm Không?

Tiếp địa là hạng mục nhiều người dễ bỏ qua khi lắp điện mặt trời vì không nhìn thấy trực tiếp như tấm pin hay inverter. Tuy nhiên, nếu không làm tiếp địa cho điện mặt trời hoặc làm tiếp địa sơ sài, hệ thống có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro như điện giật, lỗi inverter, hỏng SPD, cháy tủ điện và mất an toàn khi bảo trì.

Không làm tiếp địa cho điện mặt trời có nguy hiểm không?

Có. Không làm tiếp địa cho hệ thống điện mặt trời là rất nguy hiểm, đặc biệt với các hệ áp mái, hệ hybrid có pin lưu trữ, hệ nhà xưởng hoặc công trình lắp trên mái tôn.

Hệ thống điện mặt trời có nhiều phần kim loại như:

• Khung nhôm tấm pin.
• Ray nhôm.
• Chân đỡ.
• Vỏ inverter.
• Vỏ tủ điện.
• Máng cáp kim loại.
• Vỏ pin lưu trữ.
• Thanh đồng trong tủ điện.

Khi có lỗi rò điện, dây dẫn bị trầy xước, jack MC4 bị ẩm, inverter lỗi cách điện hoặc sét lan truyền, các phần kim loại này có thể xuất hiện điện áp nguy hiểm. Nếu không có tiếp địa, dòng điện sự cố không có đường thoát an toàn xuống đất.

1. Nguy cơ điện giật khi chạm vào khung pin hoặc vỏ thiết bị

Đây là rủi ro lớn nhất.

Khi dây DC hoặc dây AC bị rò điện ra khung kim loại, người dùng có thể bị giật khi chạm vào:

• Khung pin trên mái.
• Ray nhôm.
• Vỏ inverter.
• Vỏ tủ điện.
• Máng cáp.
• Khung giá đỡ.

Ban đầu có thể chỉ là cảm giác tê nhẹ, nhưng trong điều kiện ẩm ướt, chân trần, mái tôn hoặc tay đang ướt, mức độ nguy hiểm có thể tăng lên rất nhiều.

2. Inverter dễ báo lỗi Ground Fault hoặc Insulation Fault

Nhiều inverter hiện nay có chức năng giám sát lỗi cách điện và lỗi rò đất. Nếu hệ thống không có tiếp địa tốt, inverter có thể báo các lỗi như:

• Ground Fault.
• Insulation Fault.
• PV Isolation Low.
• Leakage Current Fault.
• Earth Fault.
• RCMU Fault.

Khi đó hệ thống có thể tự ngắt, không phát điện, hoạt động chập chờn hoặc chỉ lỗi khi trời mưa, sáng sớm nhiều sương ẩm.

3. SPD chống sét lan truyền không hoạt động hiệu quả

SPD DC và SPD AC là thiết bị bảo vệ hệ thống trước xung sét lan truyền. Nhưng SPD cần đường tiếp địa tốt để xả xung xuống đất.

Nếu không có tiếp địa hoặc tiếp địa kém:

• SPD không xả được xung hiệu quả.
• Inverter vẫn có thể bị hỏng khi có sét lan truyền.
• Tủ điện DC/AC có thể bị cháy thiết bị.
• Thiết bị điện trong nhà có thể bị ảnh hưởng.

Nói dễ hiểu: lắp SPD mà không có tiếp địa giống như có van xả nhưng không có đường thoát.

4. Tăng nguy cơ cháy nổ do rò điện và hồ quang

Điện mặt trời phía DC có điện áp cao và hoạt động liên tục khi có ánh sáng. Nếu dây dẫn bị trầy, đầu nối MC4 tiếp xúc kém hoặc cách điện suy giảm, có thể gây rò điện, phát nhiệt hoặc hồ quang điện.

Tiếp địa không thay thế CB, cầu chì DC hay thiết bị bảo vệ khác, nhưng là một phần quan trọng trong tổng thể an toàn điện.

Không có tiếp địa khiến sự cố khó được phát hiện và xử lý đúng cách, từ đó làm tăng nguy cơ cháy nổ.

5. Khung pin và mái tôn có thể bị nhiễm điện

Với các công trình lắp trên mái tôn, nếu khung pin hoặc ray nhôm bị rò điện mà không có tiếp địa, điện áp có thể lan sang khu vực mái, khung thép hoặc kết cấu kim loại xung quanh.

Điều này đặc biệt nguy hiểm khi:

• Nhà có trẻ em.
• Người dùng thường xuyên lên mái.
• Công nhân bảo trì đi lại trên mái.
• Mái ẩm sau mưa.
• Hệ thống nhiều string DC.

6. Hệ thống dễ hư hỏng khi có sét lan truyền

Hệ điện mặt trời đặt ngoài trời, dây DC kéo dài từ mái về inverter. Khi có sét đánh gần khu vực công trình, xung điện có thể cảm ứng lên dây dẫn PV, dây AC hoặc kết cấu kim loại.

Nếu không có tiếp địa tốt, khả năng bảo vệ của SPD và hệ thống liên kết đẳng thế sẽ giảm mạnh. Hậu quả có thể là:

• Hỏng inverter.
• Cháy SPD.
• Hỏng bo mạch.
• Hỏng thiết bị điện trong nhà.
• Hệ thống ngừng hoạt động sau mưa bão.

7. Mất an toàn khi bảo trì, vệ sinh tấm pin

Trong quá trình sử dụng, khách hàng hoặc kỹ thuật viên có thể cần:

• Vệ sinh tấm pin.
• Kiểm tra dây DC.
• Kiểm tra jack MC4.
• Mở tủ điện.
• Kiểm tra inverter.
• Thay SPD hoặc CB.

Nếu hệ thống không có tiếp địa, người thao tác có thể gặp nguy hiểm khi chạm vào phần kim loại đang có dòng rò.

Với hệ thống điện mặt trời, an toàn khi bảo trì quan trọng không kém an toàn khi vận hành.

8. Không đạt yêu cầu kỹ thuật khi nghiệm thu

Một hệ thống điện mặt trời được thi công chuyên nghiệp cần có đầy đủ:

• Tủ điện DC.
• Tủ điện AC.
• CB bảo vệ.
• SPD DC/AC.
• Dây tiếp địa.
• Thanh đồng tiếp địa.
• Cọc tiếp địa.
• Đo kiểm sau thi công.

Nếu bỏ qua tiếp địa, hệ thống có thể không đạt yêu cầu kỹ thuật, đặc biệt với công trình doanh nghiệp, nhà xưởng, khách sạn, nhà hàng hoặc các hệ có công suất lớn.

Những dấu hiệu cho thấy hệ thống tiếp địa có vấn đề

Bạn nên kiểm tra lại hệ thống nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Chạm vào khung pin thấy tê nhẹ.
• Chạm vào vỏ inverter thấy giật nhẹ.
• Inverter báo lỗi rò điện.
• Hệ thống hay lỗi khi trời mưa.
• SPD báo đỏ hoặc nhanh hỏng.
• CB chống rò nhảy bất thường.
• Tủ điện có mùi khét, ẩm, oxy hóa.
• Khung pin, ray nhôm không có dây tiếp địa.
• Không thấy cọc tiếp địa hoặc thanh đồng PE.

Tiếp địa kém có nguy hiểm như không tiếp địa không?

Có thể gần như vậy.

Nhiều công trình có làm tiếp địa nhưng làm rất sơ sài:

• Chỉ đóng một cọc cho có.
• Không đo điện trở đất.
• Dây tiếp địa quá nhỏ.
• Mối nối lỏng.
• Không nối khung pin.
• Không nối SPD đúng kỹ thuật.
• Không có thanh cái tiếp địa trong tủ.

Tiếp địa không chỉ là “có dây màu vàng xanh”, mà phải đảm bảo đường dẫn dòng sự cố đủ tốt, mối nối chắc chắn và điện trở tiếp địa đạt theo yêu cầu thiết kế.

Có nên tiết kiệm chi phí tiếp địa không?

Không nên.

Chi phí làm tiếp địa thường nhỏ hơn rất nhiều so với giá trị inverter, pin lưu trữ và toàn bộ hệ thống điện mặt trời. Nhưng nếu bỏ qua, rủi ro có thể rất lớn.

Một hệ điện mặt trời trị giá hàng chục đến hàng trăm triệu đồng không nên bị mất an toàn chỉ vì cắt giảm phần tiếp địa.

Tiếp địa là phần khách hàng ít nhìn thấy, nhưng lại là phần bảo vệ âm thầm cho cả hệ thống.

Hệ thống nào bắt buộc nên chú trọng tiếp địa?

Các hệ sau càng cần làm tiếp địa cẩn thận:

• Hệ điện mặt trời áp mái nhà dân.
• Hệ điện mặt trời mái tôn.
• Hệ hybrid có pin lưu trữ.
• Hệ điện mặt trời nhà xưởng.
• Hệ nhiều string DC.
• Hệ dùng inverter công suất lớn.
• Hệ gần biển, khu vực ẩm.
• Hệ có SPD chống sét lan truyền.
• Hệ có tủ điện ngoài trời.
• Hệ có pin lithium dung lượng lớn.

Làm tiếp địa đúng cần có những gì?

Một hệ tiếp địa cơ bản nên có:

• Cọc tiếp địa đồng hoặc mạ đồng.
• Dây đồng tiếp địa đúng tiết diện.
• Thanh đồng tiếp địa trong tủ.
• Kẹp nối hoặc hàn hóa nhiệt.
• Dây PE nối inverter.
• Dây tiếp địa khung pin, ray nhôm.
• Dây tiếp địa cho SPD DC/AC.
• Hộp kiểm tra tiếp địa.
• Biên bản đo điện trở đất nếu cần.

Kết luận

Không làm tiếp địa cho điện mặt trời là nguy hiểm. Rủi ro không chỉ là hỏng thiết bị, mà còn liên quan trực tiếp đến an toàn con người.

Một hệ thống điện mặt trời đạt chuẩn không chỉ cần tấm pin tốt, inverter tốt, pin lưu trữ tốt mà còn cần hệ thống bảo vệ đầy đủ, trong đó tiếp địa là hạng mục không nên bỏ qua.

Khi lắp điện mặt trời, khách hàng nên yêu cầu đơn vị thi công kiểm tra và thực hiện đầy đủ tiếp địa cho khung pin, inverter, tủ điện, SPD và đo kiểm sau khi hoàn thiện.

Thông tin liên hệ

LumiSolar – Thương hiệu thuộc Công ty TNHH Công nghệ Việt Số Hoá
Địa chỉ: 194 Trung Hành, Hải An, Hải Phòng
Showroom: 489 Ngô Gia Tự, Hải An, Hải Phòng
Hotline: 0981.669.996
Website: lumisolar.vn