EVN đề nghị làm rõ hiệu quả điện mặt trời có pin lưu trữ: Cần nhìn đúng, tính đúng và dùng đúng

Trong thời gian gần đây, câu chuyện lắp đặt điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ tiếp tục nhận được nhiều sự quan tâm. Một trong những vấn đề được nhắc đến là việc EVN đề nghị cần làm rõ hiệu quả thực tế của mô hình điện mặt trời có pin lưu trữ. Đây là một vấn đề rất đáng bàn, bởi điện mặt trời không còn đơn thuần là câu chuyện “lắp để giảm tiền điện ban ngày”, mà đang chuyển dần sang mô hình quản lý năng lượng thông minh, chủ động và bền vững hơn.

Vì sao cần làm rõ hiệu quả của điện mặt trời có pin lưu trữ?

Điện mặt trời mái nhà có ưu điểm lớn là tạo ra điện vào ban ngày, nhất là thời điểm nắng tốt. Tuy nhiên, nhu cầu sử dụng điện của nhiều hộ gia đình lại tăng mạnh vào chiều tối và ban đêm, khi điều hòa, bình nóng lạnh, bếp điện, thiết bị sinh hoạt hoạt động nhiều hơn. Nếu chỉ lắp điện mặt trời hòa lưới thông thường, phần điện tạo ra ban ngày nếu không dùng hết sẽ khó phát huy tối đa giá trị.

Pin lưu trữ ra đời để giải quyết bài toán này. Ban ngày, điện mặt trời sạc vào pin. Buổi tối, gia đình dùng lại nguồn điện đã tích trữ thay vì mua điện lưới ở khung giờ nhu cầu cao. Về mặt kỹ thuật, đây là giải pháp rất hợp lý. Nhưng về mặt kinh tế, hiệu quả còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức tiêu thụ điện, giá thiết bị, dung lượng pin, thói quen sử dụng điện và chất lượng thi công.

Vì vậy, việc EVN đề nghị làm rõ hiệu quả là cần thiết. Không nên quảng cáo chung chung rằng cứ lắp pin lưu trữ là tiết kiệm lớn, cũng không nên phủ nhận hoàn toàn giá trị của pin lưu trữ. Cần tính toán cụ thể cho từng hộ gia đình, từng doanh nghiệp.

EVN đề nghị làm rõ hiệu quả điện mặt trời có pin lưu trữ: Cần nhìn đúng, tính đúng và dùng đúng

Pin lưu trữ không dành cho tất cả mọi nhà

Theo quan điểm cá nhân tôi, điện mặt trời có pin lưu trữ rất hiệu quả, nhưng không phải khách hàng nào cũng nên lắp ngay.

Với những hộ gia đình dùng điện thấp, tiền điện chỉ khoảng vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng mỗi tháng, đầu tư pin lưu trữ có thể khiến thời gian hoàn vốn kéo dài. Trong trường hợp này, phương án điện mặt trời hòa lưới bám tải hoặc hệ nhỏ tối ưu ban ngày có thể hợp lý hơn.

Ngược lại, với những gia đình dùng điện nhiều, đặc biệt từ khoảng 2 triệu đồng/tháng trở lên, sử dụng nhiều vào buổi tối, có điều hòa, bơm nước, tủ lạnh, camera, thiết bị văn phòng hoặc có nhu cầu điện ổn định khi mất điện, pin lưu trữ bắt đầu phát huy giá trị rõ ràng.

Pin lưu trữ không chỉ giúp tiết kiệm tiền điện. Nó còn giúp tăng tỷ lệ tự dùng điện mặt trời, giảm phụ thuộc vào điện lưới, dự phòng khi mất điện và nâng cao tính chủ động cho gia đình.

Không nên chỉ nhìn vào thời gian hoàn vốn

Khi nói về điện mặt trời, nhiều người thường hỏi: “Bao lâu hoàn vốn?”. Đây là câu hỏi đúng, nhưng chưa đủ.

Với hệ thống có pin lưu trữ, giá trị không chỉ nằm ở số tiền tiết kiệm mỗi tháng. Giá trị còn nằm ở sự ổn định điện, sự chủ động khi mất điện, khả năng bảo vệ các thiết bị quan trọng và giảm áp lực sử dụng điện lưới vào giờ cao điểm.

Ví dụ, với một gia đình có hồ cá Koi, camera an ninh, cửa cuốn, tủ đông, máy chủ nhỏ hoặc người già cần thiết bị y tế trong nhà, mất điện vài giờ có thể gây thiệt hại lớn hơn rất nhiều so với số tiền điện tiết kiệm được. Trong những trường hợp này, pin lưu trữ không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là bài toán an toàn và tiện ích.

EVN lo về vận hành hệ thống điện là có cơ sở

Ở góc độ vận hành lưới điện, EVN cần biết có bao nhiêu hệ thống điện mặt trời đang hoạt động, công suất bao nhiêu, có phát ngược lên lưới hay không, có thiết bị bảo vệ và giám sát phù hợp hay không. Đây là vấn đề kỹ thuật, không chỉ là thủ tục hành chính.

Nếu nhiều hệ thống điện mặt trời phát triển tự phát, đấu nối không đúng kỹ thuật, không có chống phát ngược hoặc thiết bị bảo vệ không đạt chuẩn, có thể gây rủi ro cho lưới điện, nhân viên sửa chữa điện và chính người sử dụng.

Tuy nhiên, việc quản lý cũng cần theo hướng đơn giản, minh bạch và hỗ trợ người dân. Không nên biến việc lắp điện mặt trời tự dùng thành thủ tục phức tạp, khiến khách hàng e ngại đầu tư. Càng khuyến khích năng lượng sạch thì quy trình càng cần rõ ràng, dễ thực hiện và công bằng.

Quan điểm cá nhân: Điện mặt trời có pin lưu trữ là xu hướng đúng, nhưng phải tư vấn thật

Theo tôi, điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ là xu hướng tất yếu trong tương lai. Khi giá pin ngày càng tốt hơn, công nghệ an toàn hơn, tuổi thọ cao hơn và nhu cầu dùng điện tăng mạnh, mô hình này sẽ ngày càng phổ biến.

Nhưng để thị trường phát triển bền vững, các đơn vị thi công không nên bán hàng bằng cách hứa quá mức. Không phải nhà nào lắp pin cũng hoàn vốn nhanh. Không phải cứ lắp dung lượng pin càng lớn càng tốt. Và cũng không nên thiết kế hệ thống chỉ để “nhìn cấu hình cho mạnh” nhưng không phù hợp nhu cầu thực tế.

Một hệ thống điện mặt trời có pin lưu trữ hiệu quả cần được tính toán dựa trên các yếu tố:

• Sản lượng điện tiêu thụ trung bình hàng tháng.
• Thời điểm sử dụng điện nhiều nhất trong ngày.
• Diện tích và hướng mái lắp đặt.
• Công suất inverter phù hợp.
• Dung lượng pin lưu trữ vừa đủ.
• Mục tiêu của khách hàng: tiết kiệm điện, dự phòng mất điện hay độc lập năng lượng.

Khi tính đúng, thiết kế đúng và thi công đúng, pin lưu trữ mang lại hiệu quả rất rõ ràng. Ngược lại, nếu tư vấn sai nhu cầu, hệ thống có thể đắt tiền nhưng hiệu quả không như kỳ vọng.

Khách hàng nên làm gì trước khi lắp điện mặt trời có pin lưu trữ?

Trước khi đầu tư, khách hàng nên yêu cầu đơn vị thi công khảo sát và tính toán cụ thể. Không nên chỉ nghe báo giá theo combo cố định. Một gia đình dùng điện 600kWh/tháng sẽ có phương án khác với gia đình dùng 1.000kWh/tháng. Một nhà dùng điện nhiều ban ngày sẽ khác với nhà dùng điện chủ yếu ban đêm.

Khách hàng cũng cần quan tâm đến thương hiệu pin, chế độ bảo hành, khả năng giao tiếp giữa inverter và pin lưu trữ, hệ thống bảo vệ AC/DC, chống sét lan truyền, tiếp địa và phần giám sát từ xa. Đây là những yếu tố quyết định sự an toàn và độ bền của hệ thống.

Kết luận

Việc EVN đề nghị làm rõ hiệu quả điện mặt trời có pin lưu trữ là điều cần thiết, vì thị trường đang phát triển nhanh và cần những con số thực tế, minh bạch hơn. Tuy nhiên, không nên nhìn nhận pin lưu trữ chỉ như một khoản đầu tư để hoàn vốn, mà cần xem đây là một phần của giải pháp năng lượng chủ động cho gia đình và doanh nghiệp.

Điện mặt trời có pin lưu trữ sẽ hiệu quả nhất khi được thiết kế đúng nhu cầu, dùng đúng mục đích và thi công đúng kỹ thuật. Với những hộ gia đình dùng điện nhiều, đặc biệt sử dụng nhiều vào buổi tối hoặc cần nguồn điện dự phòng ổn định, đây là giải pháp rất đáng đầu tư.

LumiSolar cho rằng: pin lưu trữ không phải là sản phẩm để bán theo phong trào, mà là giải pháp cần được tư vấn trung thực. Khách hàng nên được tính toán rõ ràng trước khi quyết định, để mỗi hệ thống điện mặt trời lắp lên mái nhà thực sự mang lại giá trị lâu dài.