Khảo Sát Mái Trước Khi Thi Công Điện Mặt Trời Cần Kiểm Tra Gì?

Khảo sát mái là bước đầu tiên và rất quan trọng trước khi thi công hệ thống điện mặt trời. Nếu khảo sát không kỹ, hệ thống có thể gặp các vấn đề như bố trí tấm pin sai, sản lượng thấp, mái bị dột, khung không chắc chắn, dây đi không hợp lý hoặc khó bảo trì sau này.

Vì sao phải khảo sát mái trước khi lắp điện mặt trời?

Mỗi công trình có điều kiện mái khác nhau. Có mái tôn, mái bằng, mái ngói, mái bê tông, mái nhà xưởng hoặc mái có nhiều vật cản. Vì vậy, không thể áp dụng một thiết kế chung cho tất cả.

Khảo sát mái giúp xác định:

• Lắp được bao nhiêu tấm pin.
• Hướng mái có tốt không.
• Có bị bóng che không.
• Kết cấu mái có đủ chắc không.
• Cách đi dây DC/AC như thế nào.
• Vị trí đặt inverter và tủ điện.
• Có cần gia cố khung hay chống dột không.
• Phương án thi công có an toàn không.

1. Kiểm tra diện tích mái có đủ không

Đầu tiên cần đo diện tích mái thực tế. Không chỉ đo tổng diện tích mà phải xác định phần mái có thể lắp pin hiệu quả.

Cần loại trừ các khu vực:

• Mái bị che bóng.
• Khu vực gần bồn nước.
• Khu vực gần tum, tường cao.
• Lối đi bảo trì.
• Mép mái nguy hiểm.
• Khu vực mái yếu hoặc xuống cấp.

Với tấm pin công suất lớn hiện nay, mỗi tấm thường chiếm khoảng 2,5–2,8m². Khi khảo sát cần tính thêm khoảng hở giữa các dãy, vị trí kẹp, ray và khoảng cách bảo trì.

2. Kiểm tra hướng mái

Hướng mái ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng điện mặt trời.

Tại Việt Nam, mái quay về hướng Nam, Đông Nam hoặc Tây Nam thường cho sản lượng tốt. Mái hướng Đông hoặc Tây vẫn có thể lắp được nhưng sản lượng sẽ phân bố khác nhau trong ngày.

• Mái hướng Đông: phát tốt buổi sáng.
• Mái hướng Tây: phát tốt buổi chiều.
• Mái hướng Nam: sản lượng thường cân bằng và tối ưu hơn.
• Mái hướng Bắc: cần cân nhắc kỹ vì sản lượng có thể thấp hơn.

3. Kiểm tra độ nghiêng mái

Độ nghiêng mái ảnh hưởng đến khả năng nhận nắng, thoát nước và tự làm sạch bụi.

Nếu mái tôn đã có độ nghiêng sẵn, thường có thể lắp theo mặt mái. Với mái bằng, cần dựng khung nghiêng phù hợp để tấm pin thoát nước tốt và nhận nắng hiệu quả hơn.

Không nên lắp tấm pin quá sát mặt mái bằng nếu không có khoảng thoáng, vì sẽ làm tấm pin nóng hơn và giảm hiệu suất.

4. Kiểm tra bóng che

Bóng che là một trong những nguyên nhân làm giảm sản lượng nghiêm trọng nhất.

Khi khảo sát cần kiểm tra bóng che từ:

• Nhà bên cạnh.
• Tường cao.
• Cột điện.
• Cây lớn.
• Bồn nước.
• Ống khói.
• Cục nóng điều hòa.
• Ăng-ten.
• Tum cầu thang.
• Mái che phụ.

Một phần tấm pin bị che bóng cũng có thể ảnh hưởng đến cả string. Vì vậy, cần bố trí tấm pin tránh vùng bóng che hoặc chia string/MPPT hợp lý.

5. Kiểm tra kết cấu mái

Trước khi lắp đặt, cần đánh giá mái có đủ khả năng chịu tải hay không.

Cần kiểm tra:

• Xà gồ còn chắc không.
• Mái tôn có bị rỉ sét không.
• Mái có bị võng không.
• Vít mái có lỏng không.
• Khu vực lắp chân L-foot có đủ chắc không.
• Mái ngói có dễ vỡ không.
• Mái bê tông có bị thấm nứt không.

Đối với nhà xưởng hoặc mái cũ, nên kiểm tra kỹ kết cấu trước khi lắp hệ công suất lớn.

6. Kiểm tra nguy cơ dột mái

Thi công điện mặt trời nếu xử lý không đúng có thể gây dột mái, nhất là mái tôn và mái ngói.

Khi khảo sát cần xem:

• Vị trí bắt vít chân rail.
• Tình trạng gioăng cao su.
• Vị trí bắn vít cũ.
• Mối nối tôn.
• Độ dốc thoát nước.
• Điểm nước mưa dễ đọng.
• Khu vực tôn bị rỉ hoặc thủng.

Khi thi công cần dùng phụ kiện chống dột phù hợp, keo chuyên dụng ngoài trời và siết vít đúng lực.

7. Kiểm tra vị trí đặt inverter

Inverter không nên đặt tùy tiện. Vị trí đặt inverter cần:

• Khô ráo.
• Thoáng mát.
• Tránh nắng trực tiếp.
• Tránh mưa tạt.
• Gần tủ điện nếu có thể.
• Dễ thao tác bảo trì.
• Có khoảng hở tản nhiệt.
• Không đặt gần nguồn nhiệt hoặc nơi ẩm thấp.

Nếu hệ hybrid có pin lithium, cần bố trí thêm không gian cho pin, tủ điện, CB, dây battery và dây truyền thông CAN/RS485.

8. Kiểm tra đường đi dây DC

Dây DC từ tấm pin về inverter cần được thiết kế gọn, an toàn và hạn chế tổn hao.

Cần khảo sát:

• Khoảng cách từ dàn pin đến inverter.
• Đường đi dây có bị nắng mưa trực tiếp không.
• Có cần đi ống gen, máng cáp không.
• Có đi gần mép mái nguy hiểm không.
• Có tránh được vị trí nước đọng không.
• Dây DC có đi chung với dây AC không.

Dây DC nên dùng loại chuyên dụng cho điện mặt trời, chống UV, chịu nhiệt và đúng tiết diện.

9. Kiểm tra vị trí tủ điện AC/DC

Tủ điện là khu vực tập trung thiết bị bảo vệ. Khi khảo sát cần xác định vị trí tủ:

• Dễ thao tác.
• Không bị nước mưa.
• Có khoảng trống bảo trì.
• Gần inverter.
• Đấu nối gọn với tủ điện tổng.
• Có thể bố trí CB DC, CB AC, SPD DC/AC, cầu chì string nếu cần.

Một tủ điện được bố trí tốt giúp hệ thống vận hành an toàn và dễ xử lý sự cố.

10. Kiểm tra tiếp địa

Tiếp địa là phần không nên bỏ qua khi lắp điện mặt trời.

Cần khảo sát:

• Công trình đã có hệ tiếp địa chưa.
• Vị trí đóng cọc tiếp địa.
• Đường đi dây tiếp địa.
• Khả năng liên kết khung pin, inverter, tủ điện.
• Điện trở tiếp địa có đạt yêu cầu không.

Tiếp địa tốt giúp giảm rủi ro rò điện, hỗ trợ thiết bị chống sét lan truyền và tăng an toàn cho hệ thống.

11. Kiểm tra phương án vận chuyển vật tư lên mái

Tấm pin hiện nay có kích thước lớn và nặng. Vì vậy cần khảo sát đường vận chuyển:

• Có cầu thang lên mái không.
• Có cần dùng thang nâng không.
• Mái có đủ chỗ đặt tấm tạm thời không.
• Có nguy cơ va đập kính không.
• Có cần dây an toàn khi vận chuyển không.

Vận chuyển sai cách có thể làm nứt kính, cong khung hoặc gây nguy hiểm cho đội thi công.

12. Kiểm tra an toàn lao động

Thi công trên mái luôn tiềm ẩn rủi ro. Khi khảo sát cần đánh giá:

• Độ cao mái.
• Độ dốc mái.
• Mặt mái có trơn không.
• Có lan can hoặc điểm neo dây an toàn không.
• Thời tiết có phù hợp thi công không.
• Có đường lên xuống an toàn không.

Không nên thi công khi trời mưa, gió mạnh hoặc mái trơn trượt.

Checklist khảo sát mái trước khi thi công

Trước khi chốt phương án lắp đặt, nên kiểm tra đủ các mục:

• Diện tích mái khả dụng.
• Hướng mái.
• Độ nghiêng mái.
• Bóng che.
• Kết cấu mái.
• Nguy cơ dột.
• Vị trí inverter.
• Vị trí pin lithium nếu có.
• Đường đi dây DC/AC.
• Vị trí tủ điện.
• Phương án tiếp địa.
• Lối đi bảo trì.
• Phương án vận chuyển vật tư.
• An toàn lao động.
• Phương án chống gió bão.

Kết luận

Khảo sát mái trước khi thi công điện mặt trời là bước quyết định chất lượng, độ an toàn và sản lượng của toàn bộ hệ thống. Một khảo sát tốt sẽ giúp bố trí tấm pin hợp lý, tránh bóng che, hạn chế dột mái, chọn đúng vị trí inverter, đi dây gọn và đảm bảo hệ thống vận hành bền bỉ trong nhiều năm.

LumiSolar – Thương hiệu thuộc Công ty TNHH Công nghệ Việt Số Hoá chuyên khảo sát, thiết kế và thi công hệ thống điện mặt trời chuẩn kỹ thuật tại Hải Phòng và khu vực miền Bắc.

Thông tin liên hệ:
Địa chỉ công ty: 194 Trung Hành, Hải An, Hải Phòng
Showroom: 489 Ngô Gia Tự, Hải An, Hải Phòng
Hotline: 0981.669.996
Website: lumisolar.vn